Dilbilim ve Dil Araştırmaları

  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2016 – 2

    İÇİNDEKİLER / CONTENTS

    • Island Constraints and Adjunct & Argument Asymmetry in Turkish
      [Türkçede Ada Yapıları ve Ana Öğe-Eklenti Bakışımsızlığı],
      Sinan Çakır
    • Türkçede Göz Sözcüğünün Deyimler Aracılığıyla Kavramsallaştırılması
      [Conceptualizations of the Eye in Turkish Idioms],
      Melike Baş
    • Multimodal Construction of Female Looks: An Analysis of Mascara Advertisements
      [Rimel Reklamlarında Kadın Bakışının Çoklu Ortam Söylem Çözümlemesi], 
      Nazlı Baykal

    Kitap Tanıtımı / Book Review

    • Ankara Papers in Turkish and Turkic Linguistics. D. Zeyrek, Ç. Sağın Şimşek, U. Ataş, J. Rehbein, Aslı Gürer

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dillerin Tarihi

    Yazar: Tore Janson
    Çevirmen: Mehmet Doğan

    Dillerin nasıl doğduğu ya da ortadan kaybolduğu meselesi, o dilleri konuşan insanların yaşadıklarıyla yakından ilişkilidir. Başka bir deyişle, dilleri tarihsel koşullar belirler. Öte yandan tarihsel olaylar da insanların konuştuğu dillerin yarattığı koşullara bağlıdır. Dolayısıyla tarih dillerden etkilenir, dillerse tarihin parçasıdır. Tore Janson, hem tarihsel dönemeçlere hem de coğrafi farklara atıfta bulunarak dillerin tarihteki rolünü ortaya koyuyor.
    Dillerin Tarihi dilbilim ile tarih disiplinleri arasında köprü kuran bir eser. Dünyanın kimi büyük dil bölgelerinin yanı sıra, dillerin tarihle ilişkisini gösteren ve daha az bilinen pek çok örnek de sunuyor.
    Tarih, antropoloji, siyaset bilimi, dilbilim ve yabancı dil öğrencilerinin ve bu konulara ilgili genel okurun faydalanabileceği Dillerin Tarihi, diller ile toplumlar arasındaki ilişkilere dair bir perspektif sunarken, şimdiki zaman ile geleceği değerlendirme konusunda da önemli ipuçları veriyor.

  • Çeviribilimde Tarih ve Tarihyazımı

    Yazar: Cemal Demircioğlu

    Doğu-Batı Ekseninde Bir Karşılaştırma

    Çeviri tarihi günümüzde kültürler ve edebiyatlar arası ilişkileri, çeviri alanına odaklanarak inceleyen disiplinlerarası bir araştırma sahasıdır. Cemal Demircioğlu’nun bu çalışması, 1980’lerden günümüze, çeviri tarihi ve tarihyazımı konularında geliştirilen akademik söylemleri seçilmiş bir literatür bağlamında ele alıyor; Türkiye içinden ve dışından araştırmacıların çeviri tarihini düşünme biçimlerine ışık tutuyor. Kitap ayrıca Osmanlı kültüründe çeviriyi, Arap-Fars-Türk edebiyatları arasındaki etkileşimi ele alan bilimcilerin yöntem önerilerine ve yaklaşımlarına da yer vererek Türkiye odaklı tarihsel çeviri araştırmalarına ilgi duyanların başvuracağı bir yapıt ortaya koyuyor.
     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Sir Gerard Clauson’un Mektupları / The Correspondence of Sir Gerard Clauson

    Hazırlayan: Ali Suat Ürgüplü

    13. Yüzyıl Öncesi İç Asya'da Türkler ve Diğer Kavimler/Turks and Other Peoples in Pre-Thirteenth Century Inner Asia

    Türkler ilk defa ne zaman ve nerede ortaya çıktılar? Türklerin Orta Asya’daki komşuları kimlerdi? Onlarla olan temasları ve etkileşimleri nasıldı? Hunlar Türk müydü, yoksa başka bir kavim miydi? Eski Türkçe, Moğolca ve Mançu-Tunguz dilleriyle akraba mıydı? Eski Türk alfabesinin kökeni neydi; kimin tarafından nerede, ne zaman ve nasıl vücuda getirildi? Eski Türkçenin en kapsamlı etimolojik sözlüğü olan An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish’in yazarı meşhur İngiliz Türkolog Sir Gerard Clauson’un, Tuva uzmanı Rus Türkolog Leonid Potapov’a yazdığı mektupları okurken Clauson’un bu sorulara verdiği cevapları da bulacaksınız.

    When and where did the Turks first emerge? Who were the neighbours of the Turks when they first emerged in Central Asia, what was the contacts an interactions of the Turks with them like? Was Old Turkish related to Mongolian and Manchu-Tungus? What was the origin of the Old Turkish alphabet, and when, where, how and by whom was it invented? While reading the letters of Sir Gerard Clauson, the famous English Turkologist and author of An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, the most comprehensive etymological dictionary of Old Turkish, to the Russian Turkologist and Tuva expert Leonid Potapov, you will also find Clauson’s answers to these questions.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2015 – 2

    İÇİNDEKİLER / CONTENTS

    • Kıbrıs Ağzında Gereklik Üzerine, Mine Güven
    • Preschoolers’ Use of Requests, Emel Uçar, Özden Akyol Bal
    • The Logophoric Complementizer in Laz, Ömer Demirok, Balkız Öztürk

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2015 – 1

    İÇİNDEKİLER

    • Testing the Interface Hypothesis: The evidence from fossilized errors in the use of Turkish case markers, Elena Antonova-Ünlü
    • A Note on –mAdAn, Martina Gračanin-Yüksek
    • Türkçede Aitlik Ulamı ve Biçimsel İfadesi, Aysun Kunduracı
    • Deyimlerin Edimbilimsel Olarak Ulamlaştırılmasına İlişkin Bir Öneri: Türkçede 'erkek'e gönderimde bulunan deyimler, G. Songül Ercan, Özge Can

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Yabancılar İçin Türkçe 1

    Yazar: Hikmet Sebüktekin

    Turkish for Foreigners

    Bu ders kitabı, Türk dilinin İngilizce konuşanlara öğretilmesi için kullanılan yöntem, kulak-dil alışkanlığı yaklaşımının genel ilkelerine ek olarak diğer yöntemlerden de seçilmiş uygun özellikler içermektedir. Kitap, öncelikle, yüksek öğrenim gören başlangıç düzeyindeki öğrenciler için hazırlanmış olup 1969 yılından bu yana Michigan Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve çeşitli ülkelerin birçok yüksek öğretim kurumunda başarıyla kullanılmıştır. Yabancı öğrencilerin pek çoğunun İngilizceyi ikinci dil olarak konuştuğu göz önüne alınırsa, bu kitabın Türkçe öğretiminde daha geniş bir kitleye yönelik olduğu söylenebilir. Aslında Yabancılar İçin Türkçe adı da bu düşünceden kaynaklanmaktadır.

    This textbook with accompanying recorded materials applies in its methodology the general principles of the audio-lingual approach as modified by an enlightened eclecticism to teaching the Turkish language to speakers of English. It has been developed primarily for the beginners level college students and has been successfully used at the University of Michigan, Boğaziçi University and many other higher educational institutions in various countries since 1969. Considering the fact that many foreign students speak English as a second language, this book can be used in teaching Turkish to a larger audience. Hence the title Turkish for Foreigners.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Yabancılar İçin Türkçe 2

    Yazar: Hikmet Sebüktekin

    Turkish for Foreigners

    Bu ders kitabı, Türk dilinin İngilizce konuşanlara öğretilmesi için kullanılan yöntem, kulak-dil alışkanlığı yaklaşımının genel ilkelerine ek olarak diğer yöntemlerden de seçilmiş uygun özellikler içermektedir. Kitap, öncelikle, yüksek öğrenim gören başlangıç düzeyindeki öğrenciler için hazırlanmış olup 1969 yılından bu yana Michigan Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve çeşitli ülkelerin birçok yüksek öğretim kurumunda başarıyla kullanılmıştır. Yabancı öğrencilerin pek çoğunun İngilizceyi ikinci dil olarak konuştuğu göz önüne alınırsa, bu kitabın Türkçe öğretiminde daha geniş bir kitleye yönelik olduğu söylenebilir. Aslında Yabancılar İçin Türkçe adı da bu düşünceden kaynaklanmaktadır.

    This textbook with accompanying recorded materials applies in its methodology the general principles of the audio-lingual approach as modified by an enlightened eclecticism to teaching the Turkish language to speakers of English. It has been developed primarily for the beginners level college students and has been successfully used at the University of Michigan, Boğaziçi University and many other higher educational institutions in various countries since 1969. Considering the fact that many foreign students speak English as a second language, this book can be used in teaching Turkish to a larger audience. Hence the title Turkish for Foreigners.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilin Mimarisi

    Yazar: Noam Chomsky
    Çevirmen: İsa Kerem Bayırlı

    Noam Chomsky dil ve zihin konusunda en yaratıcı ve en çok yayın yapmış yazarlardan birisidir. Birçok kitap ve makale yazmış olmasının yanı sıra, bu konularda dünyanın çeşitli yerlerinde konuşmalar yapmış, bu konuşmalardan bazıları da kitap olarak yayımlanmıştır. Dilin Mimarisi Chomsky’nin Ocak 1996’da Delhi’de yaptığı bir konuşmanın ve onu izleyen soru-cevap bölümünün metninden oluşmaktadır.

    Chomsky, içerikçe son derece zengin bu konuşmasında, dille ilgili ilk çalışmalarından başlayıp Yetinmeci Çizgi’nin ortaya çıkışına kadar geçen zaman içindeki olayların tarihsel bir dökümünü sunuyor. Felsefi ve kavramsal konular ile teknik yenilikleri ve ampirik çalışmaları bir araya getiriyor. Ayrıca, dil yetisinin de içinde olduğu bilişsel sistemlerle ilgili mevcut çalışmaların dayandığı varsayımları açıklıyor ve araştırmaların ilerleyebileceği doğrultularla ilgili işaretleri ortaya koyuyor. Çağdaş üretici dilbilgisinin tarihini merak edenler bu konuşmayı son derece öğretici bulacaklar.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2014 – 2

    İÇİNDEKİLER

    • Prof. A. Sumru Özsoy: A True Trailblazer, Ceyda Arslan Kechriotis, Didar Akar, Meltem Kelepir, Balkız Öztürk
    • Prof. A. Sumru Özsoy’s Publications
    • Word Order as Projection, Cem Bozşahin
    • The Late Ottoman Use of the Infinitives in -mA and –mAklIK, Bernt Brendemoen
    • Two Degrees of Grammaticalization of a Turkic Postverb, Éva Á. Csató, Lars Johanson
    • What Looks Like Relative Clause Extraposition in Turkish Does Not Seem To Be Rightward Movement, Kadir Gökgöz
    • Conditions on Argumenthood in Turkish, Emrah Görgülü
    • The Exponence of the Turkish Aorist, Jorge Hankamer
    • Mixed Language in Use: A Case of Eynu, A Modern Uyghur-based Secret Language Spoken in the South of Taklamakan, Tooru Hayasi
    • Differentiating Between Free Adjuncts and (Non-)Free Relatives in Turkish, Jaklin Kornfilt
    • Silent Objects and Topic Drop in Turkish, Hasan Mesut Meral
    • Alternations: The Vipers in Our Bossom, Markus A. Pöchtrager
    • The Morphological Categorization of Polymorphemic Lexemes: A Study Based on Lexicalized Fingerspelled” Forms in TİD, Süleyman S. Taşçı, Aslı Göksel
    • The Notorious –(s)I(n) in Turkish: Neither an Agreement Nor a Compound Marker?, Eser Erguvanlı Taylan, Balkız Öztürk Başaran
    • Corrective Discourse Relations in Turkish, Deniz Zeyrek

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2014 – 1

    İÇİNDEKİLER

    • Özel Amaçlı Derlemi Çevriyazmak: Bir Çevriyazı Modeli, Aygül Uçar
    • Prosody of Contrastive Focus and Discourse New Constituents in Turkish, Aslı Gürer
    • Türkçede Boş Artgönderim ve Söylem Atlama, Aytaç Çeltek, Lütfiye Oktar
    • Sözlü Çeviride Kip Kaydırmalarına Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi Çerçevesinde Bütünce Temelli Bir Yaklaşım, Neslihan Kansu-Yetkiner, Lütfiye Oktar, Yasemin Yavuz, Murat Özgen

    KİTAP TANITIMI

    • Combinatory Linguistics (Umut Özge), Cem Bozşahin
  • Türk Dili Ders Notları 1

    Yazar: Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü

    Türk dili dersi ya da alışılmış kısaltmasıyla TK, Boğaziçi Üniversitesi’nde iki yarı yıl okutulmaktadır. Bu sürenin ilk döneminde dile, ikincisinde de yazım ve yazın bilgisine öncelik verilmektedir. Türk Dili Ders Notları 1’de genel dilbilime ve belli başlı dünya dillerine kısaca değinildikten sonra, az çok ortaöğretimde de üzerinde durulmuş olan Türk dilbilgisi daha kapsamlı bir biçimde ele alınmaktadır.

    Dilbilimciler, dilin “canlı bir varlık” olduğunu, gelişebileceği gibi kısırlaşabileceğini, yabancı dillerden öğelerle doldurulursa bozulabileceğini söylerler. Dilin bu durumu, onu konuşup yazan ülke bireylerinin ağzına ve kalemine bağlıdır. Dile tutucu olmadan yaklaşıp iyi öğrenmek, yabancı öğeleri karıştırmadan konuşup yazmak, çağdaş aydın olmanın önemli bir koşuludur.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Simgesel Düşüncenin Doğuşu

    ,
    Yazar: Alan Barnard
    Çevirmen: Mehmet Doğan

     

    Pek çok canlı türü iletişim kurar ama sadece insanlar bir dile sahip; yalnızca insanlar simgeler aracılığıyla iletişim kuruyor. Dolayısıyla simgelerle düşünmek insana özgü bir nitelik. Her ne kadar ilk-insanlar “düşünebilse”, hatta yaratıcı olsalar da, iletişim amaçlı mecaz yapma, simgeler geliştirme ya da sanatsal yaratıcılık becerilerinden yoksunlardı. Ayrıca üzerine kafa yorulacak ya da başkalarıyla paylaşılacak mistik fikirlere de sahip değillerdi. Yalnızca avcı-toplayıcılar zengin ve karmaşık bir dil konuşabiliyorlardı. Alan Barnard’a göre, insan olmanın anlamı, demir, buhar, elektronik çağlarındaki toplumsal yaşam kadar avcı-toplayıcıların toplumsal yaşamında da saklıdır. Avlanmak, meyve ve bitki toplamak türümüzün “doğal” geçim yollarıdır ve simgesel düşüncenin doğuşunda da mevcuttular. İnsanlık durumu, başka insan toplumu türlerine kıyasla en berrak haliyle avcı-toplumlarda görülmektedir. Simgesel Düşüncenin Doğuşu, avcı-toplayıcı düşünce biçiminin kökenine ve simge marifetiyle doğayla, dünya ruhuyla ve insanlarla iletişimin başlangıcına göz atmaya çalışıyor.

    Simgesel düşünce bir kez vücut bulunca dili, ritüeli, müziği, sanatı, inancı etkiler ve ardından daha teşekküllü bir dil gelişir. Bu kültürel biçimlerden de nihayetinde, mitolojik düşünce için gerekli olan dilsel karmaşıklık filizlenir, yani mit aracılığıyla simgesel düşüncenin gitgide daha kapsamlı permütasyonları ortaya çıkar. Mitolojik düşünce, giderek daha karmaşıklaşan bir dil gerektirir, ardından bu da giderek karmaşıklaşan mitolojik ve simgesel bir düşünme biçimi doğurur.

    Alan Barnard bu çalışmasında ilgisini, dilsel karmaşıklık ile kültürel karmaşıklık ilişkisine ve sosyal antropolojinin görkemli sorularından birisi olan simgesel düşünmenin kökenlerine yöneltiyor; insanların simgelerle düşündüğü tahminen son 130.000 yılın kısa bir tarihçesini ortaya koymaya çalışıyor.
     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2013 – 2

    İÇİNDEKİLER

    • Dilin Algılanması ve Anlamlandırılmasında Bürün Dizgesinin Beyindeki İşlemlenişi, İpek Pınar Bekâr
    • İkinci Dil Olarak Japoncayı Edinen Yetişkin Türkçe Konuşurlarında Çalkalama Özelliğinin Edinimi, Nilgün Yavuz
    • Türkçede AD+lI :AD+sIz Karşıtlık Örüntüsü ve Olası Sözlüksel Boşluklar, Soner Akşehirli
  • Âdem’in Dili

    ,
    Yazar: Derek Bickerton
    Çevirmen: Mehmet Doğan

    İnsan Lisanı Nasıl Yarattı, Lisan İnsanı Nasıl Yarattı

    Derek Bickerton, bugün sahip olduğumuz haliyle bir lisan yaratmak için biyolojinin ve kültürün nasıl bir etkileşim içine girmiş olabileceğini araştıran az sayıdaki kişiden birisidir. Bickerton “Sanırım bazı insanlar, gitgide zekâları artan atalarımızın bir gün uyanıp, o küçük zeki kafalarıyla lisanı doğaçlama icat ettiklerini düşünüyor hâlâ” diyor. Bickerton’a göre lisan evrimsel bir adaptasyondur, zira öyle olmak zorundadır; tıpkı dik yürümek, vücut kıllarının dökülmesi ya da kavrayıcı başparmaklar gibi. Fakat tam olarak ne tür bir evrim söz konusudur? İşte bu kitap bu soruya yanıt arıyor.

    Başta insan olmak üzere pek çok türün, ellerinden geldiği ölçüde çevre şartlarını kendi gereksinimlerine uydurduğu artık bilinen bir gerçek. Dil yetisi de, niş inşasının, yani çevresel şartları kendi gereksinimlerimize uydurmamızın bir parçası. Bickerton’a göre lisan, özgül bir nişten doğmuş ve gitgide daha incelikli nişler kurmamızı mümkün kılmıştır.

    En son araştırmalar göstermektedir ki atalarımız başlangıçta, büyük hayvanların leşleriyle besleniyordu ve öteki leşçillerle vahşi bir rekabete girişmişti. Bickerton’a göre bu rekabette başarıyı, ancak yeterli sayıda adam toplayarak yakalamış olmaları makul bir çıkarımdır. Bunu yapmanın tek yolu vardı; karıncaların ve arılarınki gibi bir hayvan iletişim sisteminin ötesine geçmek.

    O halde yaklaşık iki milyon yıl geriye gidelim ve nelerin gerçekleşmiş olabileceğine bir bakalım.

     

    KİTABA GÖZ ATIN

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL