Sosyoloji & Siyaset

  • Anarşist Bir Antropolojiden Parçalar

    ,
    Yazar: David Graeber
    Çevirmen: Bengü Kurtege-Sefer

     

    Anarşizm, Büyük Kuramdan ziyade dönüştürücü bir projeden doğan gerçek, acil sorunlarla boğuşmanın bir yolu olan Küçük Kuram olarak adlandırılabilecek bir şeye ihtiyaç duyar. Ne tür bir toplumsal kuram, insanların kendi işlerini yönetmekte özgür oldukları bir dünyanın yaratılmasına katkıda bulunur? Bu kitapçığın ana teması budur. David Graeber’e göre böyle bir kuram; devlet, kapitalizm, ırkçılık ve erkek egemenliği gibi kurumların kaçınılmaz olmadığını; böyle şeylerin bulunmadığı bir dünyanın mümkün olabileceğini ve bunun sonucunda hepimizin daha iyi bir durumda olacağını varsaymalıdır. Kişinin kendini böyle bir ilkeye adaması ise neredeyse bir inanç edimidir. Herhangi bir anarşist toplum kuramı, öncülük iddiasının her türlü belirtisini bilinçli bir şekilde reddetmek zorundadır. Entelektüellerin rolü, çok açık bir şekilde, doğru stratejik analizlere ulaşıp sonra da kitlelere önderlik edebilecek bir seçkinler sınıfı oluşturmak değildir.

    Anarşist bir antropoloji gerçekte yoktur. Sadece küçük parçalar vardır. David Graeber, bu kitabın ilk kısmında, bu parçalardan bazılarını bir araya getiriyor ve ortak temalar aramaya çalışıyor; ikinci kısmında ise daha ileri giderek, gelecekte var olabilecek bir toplumsal kuram bütününü hayal ediyor.

     

    KİTABA GÖZ ATIN

     

    D&R’DAN SATIN AL IDEFIX’TEN SATIN AL
  • Ruh ve Beden

    Yazar: Loïc Wacquant
    Çevirmen: Nazlı Ökten

    Acemi Bir Boksörün Defterleri

    Ruh ve Beden, Löic Wacquant’ın Chicago’nun siyahi gettolarından Woodlawn’da yer alan bir boks salonu üzerine aldığı notlar ve değerlendirmelerden oluşan bir etnografi çalışmasıdır. Wacquant’ın araştırmasını ilginç kılan ise kendisinin de bizzat bu kulüpte boks yaparak üzerinde çalıştığı konuyu bedensel olarak da deneyimlemesidir.

     

    Loïc Wacquant

    Yolum Woodlawn boks salonuna tesadüfen düştü. O sıralar, ünlü Afrikalı-Amerikalı sosyolog William Julius Wilson’un daveti ve yakın işbirliğiyle incelemeye giriştiğim ama Güney Fransa’nın küçük bir köyünde, orta sınıf bir ailede büyüdüğüm için en ufak pratik idrakine bile sahip olmadığım siyah Amerikan gettosunun gündelik gerçekliğine yakından temas edebileceğim, dinleyebileceğim ve bakabileceğim bir gözlem noktası arıyordum….

    Aylar boyu yerel sahneyi gözlemleyebilmek için kendimi sokuşturabileceğim bir yer aradıktan sonra judo yapan Fransız bir arkadaş, beni 63. Cadde’de, evimin iki blok ötesinde ama farklı bir gezegendeki bir salona götürdü. Meraktan ve etrafta takılıp mahalledeki genç erkeklerle tanışabilmenin kabul edilebilir tek yolu gibi göründüğünden hemen yazıldım. İlk boks idmanımdan hemen sonra bir etnografik günlük tutmaya başladım. Üç buçuk yıl boyunca giderek artan bir devamlılıkla bu salona geleceğim ve süreç içinde, günün konuşmalarının, etkileşimlerinin ve olaylarının ayrıntılı tasvirlerini her akşam saatlerce vecd içinde kağıda dökerek iki bin üç yüz sayfa ham not toplayacağım aklımın ucundan bile geçmezdi.

     

    Kitabın temel amacı toplumsal faili toplumsal pratik ve bedenin kesiştiği noktada resmetmek; bir toplumsal grubun yatkınlıklar sistematiğinin nasıl şekillendiğini anlamaya çalışmak. Bu kitapta, Wacquant, bir boksörün yetişmesine dahil olarak, onu günden güne şekillendiren ve harekete geçiren şu üç unsuru: bedenin, bireysel bilincin ve ortaklaşalığın eşgüdümünü aydınlatarak hayatı ve insan toplumunu keşfe çıkıyor.

     

    D&R’DAN SATIN AL IDEFIX’TEN SATIN AL
  • Avrupa’yı Taşralaştırmak

    Yazar: Dipesh Chakrabarty
    Çevirmen: İlker Cörüt

    Postkolonyal Düşünce ve Tarihsel Farklılık

    Dipesh Chakrabarty, siyasal modernlik, yani yönetim, bürokrasi ve kapitalist girişim olgusu hakkında düşünmenin, dünyanın hiçbir yerinde, Avrupa kökenli kategorilere ve kavramlara başvurmadan mümkün olamadığına dikkat çekmektedir. Chakrabarty; vatandaşlık, devlet, sivil toplum, kamusal alan, insan hakları, kanun önünde eşitlik, birey, kamusal ve özel ayrımı, özne fikri, demokrasi, halk egemenliği, sosyal adalet, bilimsel rasyonalite gibi kavramların Avrupa tarihinin ve düşüncesinin yükünü taşıdığını vurgulamaktadır. Ona göre, sosyal bilimlerin yapısını şekillendiren Batılı filozof ve düşünürlerin kuşaklar boyunca ürettikleri bütün insanlığı kapsayan teorileri, insanlığın önemli bir bölümünü –yani Batı-dışı kültürlerde yaşayanları– kısmen ve hatta bazen tamamıyla dikkate almamıştır. Bu durumun farkında olan Avrupalı filozoflar her zaman bu tavrı teorik olarak meşrulaştırmanın yollarını aramıştır. Üçüncü Dünya sosyal biliminin gündelik paradoksu, bünyevi olarak “biz”den habersiz bu teorileri kendi toplumlarını anlamak için çok kullanışlı bulmasıdır. Chakrabarty Modern Avrupalı âlimlerin ampirik olarak cahili oldukları bu toplumlar hakkında kehaneti andırır öngörülerde bulunma hakkını nereden aldığını sorgulamakta, Avrupa merkezli bakışı iade etmek üzere Avrupayı taşralaştırmaya vaya merkezsizleştirmeye çalışmaktadır.

     

    KİTABA GÖZ ATIN

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Modernlik Nostaljisi

    Yazar: Esra Özyürek

    Kemalizm, Laiklik ve Gündelik Hayatta Siyaset

    Esra Özyürek bu kitabında, laik devlet ideolojisi, politikası ve sembolizminin ev, işyeri, piyasalar, sivil toplum gibi özel alanlarda nasıl yeni bir hayat ve meşruiyet bulduğunu anlamaya çalışıyor. Yazar ‘nostalji’ ve ‘toplumsal bellek’ kavramları üzerinde sıklıkla durarak geçmişe, özellikle de cumhuriyetin ilk yıllarına duyulan özlemin, toplumun belirli bir kesimini nasıl harekete geçirdiğini ve kamusal-özel, siyasal-siyasal olmayan, meşru-gayri meşru diye görülen alanlar arasındaki hızla aşılan sınırları araştırıyor. Türkiye’de siyasal alanın ve devlet-yurttaş ilişkileri zemininin kendine özgü ama küresel gelişmelerle bağlantılı bir tarzda nasıl değiştiğine odaklanıyor.

    Yazar neoliberal sembollerin popülerleşerek, güçlü devlet ideolojileri ve devlet güdümlü modernleşme projelerinin nostaljik anılarıyla yeni bağlamlara tercüme edildiğini gösteriyor. Özelleştirme, piyasa tercihi ve iradecilik gibi neoliberal sembollerle Kemalizmin devletçi, ulusalcı ve modernist ideolojisinin sembollerinin 1990’larda beklenmedik bir şekilde iç içe geçişini irdeliyor. Kemalist siyasal, entelektüel ve askerî elit ve onların destek gördükleri sivil kesimlerin, siyasal İslama karşıt olarak, kendi ideolojilerini ve mevkilerini korumak için devlet otoritesi dışında piyasa güdümlü neoliberal sembollerden sık sık yararlandıklarını savunuyor.

    Esra Özyürek bir antropolog olarak bu kitabında, “içeriden bildiği” Türkiye’ye dışarıdan bakıyor.

     

    D&R’DAN SATIN AL IDEFIX’TEN SATIN AL
  • Postkolonyal Aura

    Yazar: Arif Dirlik
    Çevirmen: Galip Doğduaslan

    Küresel Kapitalizm Çağında Üçüncü Dünya Eleştirisi

    Bu kitapta yer alan makaleler, Çin'deki kültürel kendini temsil meselelerinden, çağımızda gerçekleşen değişimlere yanıt olarak, küresel ilişkilerin yeniden kavramlaştırılması gibi daha genel problemlere kadar geniş bir alana yayılmıştır. Yeni küresel kapitalizm çağı, küresel ilişkilerin yeni bir haritasının çıkarılmasını gerektirmektedir; gel gelelim, bu haritanın çıkarılması için öncelikle, günümüzdeki ekonomik, siyasi ve kültürel iktidar yapılarını kavramaya ve eski radikal toplum öngörülerini akılda tutmaya ihtiyaç vardır. Arif Dirlik, günümüzde Avrupamerkezcilik, etnik çeşitlilik ve çokkültürcülük üzerinde yoğun bir şekilde çalışılırken bu iki koşulun es geçildiğini, bunun da küresel ilişkilere egemen olan ve ifadesini kanlı etnik çatışmalarda bulan iktidar meseleleriyle ilgili dikkatleri dağıttığını ileri sürmektedir.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Siyasette Etik

    Yazar: Cüneyt Yüksel

    Dünyada ve Türkiye’de Siyasette Etik, Siyasetin Finansmanı, Yasal Altyapı ve Uluslararası Uygulamalar

    Türkiye’de siyasette etik ve siyasetin finansmanı konusunda teori ve pratiği birleştiren; aynı zamanda ülkemizde siyasette etik altyapısının kurulması için tavsiyelerde bulunan ve model oluşturarak hukuki çerçeveyi çizen bu çalışma geniş kapsamıyla alanında bir ilktir. Konunun hukuki çerçevesi çizilirken uluslararası hukuk kural ve ilkeleri, hukuk teorisi ve pratiği, etik teorisi, siyaset teorisi, yönetim felsefesi ile birlikte mukayeseli hukuk metodolojisinden faydalanılmıştır. Demokratik hesap verebilirlik ilkesi üzerinde temellendirilmiş bir parlamento yolsuzluk ve etik dışı faaliyetle mücadelede önemli bir role sahiptir. Denetçi, düzenleyici ve temsilci sıfatıyla parlamento etik dışı faaliyetlerle savaşma ve iyi yönetişimin sürdürülmesini sağlama çabasının merkezindedir. Kitap da bu bilinçten yola çıkılarak hazırlanmıştır.

    Kitapta, siyasette etik davranış ilke ve kuralları, siyasette etik kodları, siyasi etik komisyonları, siyasette etik davranış kurallarına uyumu düzenleyen ve denetleyen diğer kurumsal yapılar, siyasette hesap verilebilirlik mekanizmaları, siyasetin finansmanı, siyasette etik altyapının kurulması için tavsiyeler ve model kanun önerisi; aynı şekilde siyasetin finansmanı altyapısı için öneriler ve model kanun bulunmaktadır.

    1978-1984 yılları arasını kapsayan bir dönemde solla ilgili bu günlük, yeni duyarsızlık stratejileriyle oynamasını bilenlerin kazanacağı bir simülasyon evreninin çözümlemesini yapmaktadır.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • İşçiler Çalışmaya Karşı

    Yazar: Michael Seidman
    Çevirmen: Emine Özkaya|Gün Zileli

    Halk Cepheleri Döneminde Barselona ve Paris’te İşçiler

    İspanyol Devrimi ile Paris’teki Halk Cephesi’nin sosyal ve siyasi tarihi hakkındaki bu karşılaştırmalı çalışma, zayıf bir burjuvaziye sahip İspanya’da devrimci ideolojiler güçlenirken, kapitalist bir ekonomiye sahip ve endüstrisi gelişmiş Fransa’da aynı ideolojilerin nasıl giderek gerilediğini göstermeye çalışıyor. Michael Seidman, işçi sınıfını temsil ettiğini iddia eden örgütlerin iktidarı ellerinde tuttukları Halk Cepheleri döneminde bile işçilerin çalışmaya nasıl zorlandığına dikkat çekmektedir. Bu inceleme işçi ve emek tarihinin şu ana dek hep göz ardı edilen bir gerçeğini ortaya koyuyor: işçiler çalışmaya karşı!

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • İmparatorluğun Yeni Kılığı

    Yazar: Harry Harootunian
    Çevirmen: Erkan Ünal

    Kaybedilen ve Tekrar Ele Geçirilen Paradigma

    Binyılın sonlarına doğru Soğuk Savaş bitmiş ve tarihin sonu ilan edilmişti. Gariptir, şimdilerde ise tarihin bütün varlığıyla aramızda olduğundan neredeyse kimsenin kuşkusu yok. Yakın zamana kadar ağıza almaktan imtina edelim “emperyalizm” ve “imparatorluk” kavramlarının yaygın bir şekilde tartışılıyor olması bile tarihin ‘hissedildiğinin’ göstergesi herhalde. Fakat o Tarih, birbirinden ne kadar farkları olursa olsun, bütün toplumların aynı kavşakta buluşacağı bir yere mi götürmektedir bizleri bu sefer? Modernleşme adı verilen bu projenin emperyalizm ve imparatorlukla ilgisi nedir? Toplumsal fenomenleri açıklamakla görevli sosyal bilimler ve kendini dünyayı açıklayıp dönüştürmeye vakfetmiş Marksistler bütün bu gelişmelerin neresinde durmuştur? Peki tarihin bilgisine en fazla erişimi olan tarihçiler nasıl kurgulamaktadır geçmiş deneyimleri? Böylesi çetrefil soruların cevaplarını arayan Harry Harootunian’ın kısa ama düşünsel açıdan da “hacimli” çalışması, imparatorluk geçmişinin üzerine bina edilen bir ulus devlette yaşayan, Batılılaşma ve gelişme gibi sorunlarla hayli meşgul olmuş Türkiyeli okur için ayrıca değer taşıyor. Bir başka deyişle, sadece sosyal bilim öğrencilerine değil bu çetin sorulara verilen basmakalıp cevaplarla yetinmeyip daha zengin bir bakış edinmek isteyen herkese sesleniyor bu kitap.

     

    D&R’DAN SATIN AL IDEFIX’TEN SATIN AL
  • Chronicle of the Turkish Financial Crisis of 2000-2001

    Yazar: Caroline Van Rijckeghem

     

    The Turkish crisis of November 2000, while not entirely unexpected, caught the world by surprise. It was only 10 months into an IMF supported disinflation program, which was working generally well despite several shortcomings, and the political backing for the program was stronger than anything Turkey could hope for. But the crisis hit violently, with interest rates breaking world records, and much earlier than experienced in other “exchange rate-based” stabilization programs. The crises cost Turkey the most severe contraction of its modern history since the 1940s.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Avrupa Haritasında Türkiye

    Hazırlayan: Hakan Yılmaz

     

    Bu çalışmada, kültürel karşılaşmanın beş alanında (gündelik hayat, turizm, arkeoloji, edebiyat, plastik sanatlar) Avrupalıların Türkiye’ye bakışları eleştirel bir gözle incelenmiştir. Beş makaleden ve bir giriş yazısından oluşan bu çalışma ile, Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki kültürel algılamalar gibi zor, karmaşık, kökleri uzak geçmişe uzanan, yüklü bir alana giriş yapmış bulunmaktayız. Bazı iddiaların aksine, Avrupa kültürü, tamamlanmış, bitmiş bir yapı değildir. Avrupa’nın coğrafi sınırlarının nerede başlayıp, nerede bittiği, Avrupa kültürünün tarihsel kaynaklarının ne olduğu, bu kültürün yakın gelecekte ve Avrupa Birliği çatısı altında hangi yeni biçimlere bürüneceği gibi konular bugün, Avrupa Birliği içinde ve dışında Avrupalı bürokratlar, politikacılar, entellektüeller, sanatçılar ve sokaktaki insanlar tarafından sıkça tartışılan konulardır. Avrupa Birliği’ne girme arzusunda olan Türkiye’nin düşün insanlarının da Avrupa kültürünün kaynakları, sınırları ve geleceğine ilişkin tartışmaya katılmaları, tartışma gündemine kendi perspektiflerini, kendi bakış açılarını sokmaları şarttır. Bu yapılmadığı takdirde, Türkiye kültürünün Avrupa kültürü içindeki yeri başkaları tarafından tartışılacak ve kararlaştırılacaktır. Bu kitabın, Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki kültürel algılamaların gerçek doğasının anlaşılmasına katkıda bulunacağına inanıyoruz.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dördüncü Dünya: Baltimore Öyküleri, 1990/ The Fourth World: Baltimore Narratives

    Yazar: Mercedes Vilanova

    Profesör Vilanova Barcelona Üniversitesi Tarih Bölümü bünyesinde sözlü tarih alanında yaptığı araştırmalar ve kuruluşunu gerçekleştirdiği ve sözlü tarih disiplinin yaygınlaştırılması için önemli kazanımlar sağlamış olan Uluslararası Sözlü Tarih Birliği -IOHA’nın uzun yıllar kurucu başkanlığında bulunarak uluslararası üne ulaşmış değerli bir bilim insanıdır. Kendisi ayrıca bu alanın etkin bir yayın organı olan ve Barcelona’da basılan Historia y Antropologia Y Fuentes Orales adlı derginin de baş editörüdür. Yaşam boyu sürdürdüğü ve İspanya İç Savaşı sırasındaki oy verme temayülleri ile politik davranışlarını incelediği okur-yazar olmayan Katalan kadın ve erkek işçiler üzerine yaptığı araştırmalarının sonuçlarını derlediği Görünmez Çoğunluklar adlı kitabı en önemli eseridir. Prof. Vilanova’nın şimdiki kitabı 1990 yılında A.B.D.’de bir yıllık araştırma izni sırasında Baltimore’daki okur-yazar olmayan yaşlı kent sakinleri ile yaptığı, fakat bugüne kadar basılamamış olan mülâkatlarının sonuçlarından oluşmaktadır.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Üçüncü Sektörde Mükemmel Yönetim Modeli

    Yazar: M. Atilla Öner

     

    Üçüncü sektör toplumsal hayatta gittikçe artan bir öneme ve role sahip oluyor. Rolün genişlemesi üçüncü sektör kuruluşlarının yönetimini odak noktasına çekiyor. Üçüncü sektör kuruluşlarının profesyonel ve gönüllü yönetim yeteneklerinin geliştirilmesine katkı yapacak çalışmalara ihtiyaç var. Bu kitap Türkiye’mizde üçüncü sektör kuruluşlarının daha başarılı olmasını arzu edenlere yol gösterici kaynak olmayı amaçlıyor.

     

    D&R’DAN SATIN AL IDEFIX’TEN SATIN AL