Âdem’in Dili

Yazar: Derek Bickerton
Çevirmen: Mehmet Doğan

İnsan Lisanı Nasıl Yarattı, Lisan İnsanı Nasıl Yarattı

Derek Bickerton, bugün sahip olduğumuz haliyle bir lisan yaratmak için biyolojinin ve kültürün nasıl bir etkileşim içine girmiş olabileceğini araştıran az sayıdaki kişiden birisidir. Bickerton “Sanırım bazı insanlar, gitgide zekâları artan atalarımızın bir gün uyanıp, o küçük zeki kafalarıyla lisanı doğaçlama icat ettiklerini düşünüyor hâlâ” diyor. Bickerton’a göre lisan evrimsel bir adaptasyondur, zira öyle olmak zorundadır; tıpkı dik yürümek, vücut kıllarının dökülmesi ya da kavrayıcı başparmaklar gibi. Fakat tam olarak ne tür bir evrim söz konusudur? İşte bu kitap bu soruya yanıt arıyor.

Başta insan olmak üzere pek çok türün, ellerinden geldiği ölçüde çevre şartlarını kendi gereksinimlerine uydurduğu artık bilinen bir gerçek. Dil yetisi de, niş inşasının, yani çevresel şartları kendi gereksinimlerimize uydurmamızın bir parçası. Bickerton’a göre lisan, özgül bir nişten doğmuş ve gitgide daha incelikli nişler kurmamızı mümkün kılmıştır.

En son araştırmalar göstermektedir ki atalarımız başlangıçta, büyük hayvanların leşleriyle besleniyordu ve öteki leşçillerle vahşi bir rekabete girişmişti. Bickerton’a göre bu rekabette başarıyı, ancak yeterli sayıda adam toplayarak yakalamış olmaları makul bir çıkarımdır. Bunu yapmanın tek yolu vardı; karıncaların ve arılarınki gibi bir hayvan iletişim sisteminin ötesine geçmek.

O halde yaklaşık iki milyon yıl geriye gidelim ve nelerin gerçekleşmiş olabileceğine bir bakalım.

 

KİTABA GÖZ ATIN

 

D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL

Ek bilgi

Yazar:

Çevirmen:

Orijinal Adı:

Adam's Tongue: How Humans Made Language, How Language Made Humans

Cilt/Kâğıt:

2. Hamur

Sayfa Sayısı:

288

ISBN No:

978-605-4238-88-0

Yayın Tarihi:

Nisan 2013

Boyutlar:

23 cm x 16 cm

Prof. Derek Bickerton (1926) Manoa’daki Hawaii Üniversitesi’nde ders veren bir dilbilimcidir. Guyana ve Hawaii’de melez diller üzerine yaptığı çalışmalara dayanarak melez dillerin insanın gerek türsel gerekse bireysel dilinin gelişimini anlamakta güçlü bir içgörü sağlayabileceğini öne sürmüştür. Lisan biyoprogramı hipotezinin sahibidir. Başlıca eserleri şunlardır: Roots of Language (1981); Language and Species (1990); Language and Human Behavior (1995); Lingua ex Machina: Reconciling Darwin and Chomsky with the Human Brain (2000) (William H. Calvin ile birlikte); Bastard Tongues (2008).

Tamamlayıcı Kitaplar

  • Dilbilim Araştırmaları Dergisi 2015 – 2

    İÇİNDEKİLER / CONTENTS

    • Kıbrıs Ağzında Gereklik Üzerine, Mine Güven
    • Preschoolers’ Use of Requests, Emel Uçar, Özden Akyol Bal
    • The Logophoric Complementizer in Laz, Ömer Demirok, Balkız Öztürk

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilbilim Sözlüğü

    Yazar: Kâmile İmer , Ahmet Kocaman, A. Sumru Özsoy

     

    Terimler, bilindiği gibi, bir bilim dalının yapıtaşlarıdır; dil gibi herkesin ortaklığı bulunan bir alanda bu yapıtaşlarının açık, saydam bir biçimde belirlenmesi daha çok önem kazanmaktadır. Toplumbilimleri içinde seçkin bir yeri olan çağdaş dilbilimin yüzyılı aşmış bir geçmişi bulunuyor. Türkiye’de R. H. Özdem’in ilk dilbilim dersini verdiği 1933 yılından bu yana dilbilim dersleri okutulmaktadır. Özellikle 1970’lerden bu yana dilbilimdeki gelişmelere koşut olarak yeni bir terimler sözlüğü hazırlanması bir zorunluluk olmuştu. Yaklaşık 1500’ü tanımlanmış olan, önerilenlerle birlikte 2000’e yakın terim içeren bu sözlük, elbette bir son değil, bir başlangıçtır.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Dilin Mimarisi

    Yazar: Noam Chomsky
    Çevirmen: İsa Kerem Bayırlı

    Noam Chomsky dil ve zihin konusunda en yaratıcı ve en çok yayın yapmış yazarlardan birisidir. Birçok kitap ve makale yazmış olmasının yanı sıra, bu konularda dünyanın çeşitli yerlerinde konuşmalar yapmış, bu konuşmalardan bazıları da kitap olarak yayımlanmıştır. Dilin Mimarisi Chomsky’nin Ocak 1996’da Delhi’de yaptığı bir konuşmanın ve onu izleyen soru-cevap bölümünün metninden oluşmaktadır.

    Chomsky, içerikçe son derece zengin bu konuşmasında, dille ilgili ilk çalışmalarından başlayıp Yetinmeci Çizgi’nin ortaya çıkışına kadar geçen zaman içindeki olayların tarihsel bir dökümünü sunuyor. Felsefi ve kavramsal konular ile teknik yenilikleri ve ampirik çalışmaları bir araya getiriyor. Ayrıca, dil yetisinin de içinde olduğu bilişsel sistemlerle ilgili mevcut çalışmaların dayandığı varsayımları açıklıyor ve araştırmaların ilerleyebileceği doğrultularla ilgili işaretleri ortaya koyuyor. Çağdaş üretici dilbilgisinin tarihini merak edenler bu konuşmayı son derece öğretici bulacaklar.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL