Azerbaycan-Osmanlı İlişkileri (1918)

Yazar: Vügar İmanov

 

1918 yılı, Azerbaycan-Osmanlı münasebetlerinin en yoğun yaşandığı dönemlerden biridir. 28 Mayıs 1918’de kurulan Azerbaycan (Demokratik) Cumhuriyeti varlığının ilk altı ayında Osmanlı Devleti ile çok-boyutlu ve yakın bir temas yaşamıştı. O sırada Azerbaycanlılar, Osmanlı Ordusu birliklerinin yardımıyla, başkent Bakü’yü Bolşeviklerden ve Taşnaklardan kurtarma hareketine girişmişlerdi. İşte bu dönemde, iki ülke arasında askerî yardımın yanı sıra stratejik, iktisadî, diplomatik ve kültürel olmak üzere çeşitli düzlemlerde ilişkiler söz konusu idi. İki devlet bir medeniyet olan Azerbaycan ve Osmanlı’nın bu vuslatı, çok kısa sürmüştü.

Bu kitapta Azerbaycan otoritelerinin 1918 Mayıs-Kasım tarihlerinde Osmanlı Devleti ile ilişkilerini ele alan bazı yazılarla beraber onların düzenledikleri metinler, yani resmî yazışmalar, raporlar ve telgraflar sunulmuştur. Asılları ilk defa yayımlanan bu arşiv belgelerinin transkripsiyon ve tercümeleri de verilmektedir. Azerbaycan (Demokratik) Cumhuriyeti’nin (1918-1920) liderleri Ali Merdan Topçubaşı, Mehmet Emin Resulzade, Fethali Han Hoyski, Mehmet Hasan Hacınski vb. yetkililerin imzalarını taşıyan ilk kaynak niteliğindeki bu belgeler, ikili münasebetlerdeki çok-boyutluluğu ortaya koymanın yanında Azerbaycan tarafının bu tarihî ilişkilere içeriden bir bakışını yansıtmaktadır.

 

D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
Kategori:
Yayın Dizisi:

Ek bilgi

Yazar:

Cilt/Kâğıt:

Karton kapak, Amerikan cilt, 2. Hamur

Sayfa Sayısı:

303

ISBN No:

975-6193-18-2

Yayın Tarihi:

2006

Boyutlar:

21 cm x 13,5 cm

Vügar İmanov
1974 yılında Azerbaycan’da doğdu. 5 No’lu Nahcivan Lisesi’ni bitirdikten sonra Lisans eğitimini İ. Ü. Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nde tamamladı. Yüksek Lisans çalışmasını Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü’nde yaptı. Halen Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Avrasyacılık ve Bölgesellik konusunda doktora tez çalışmasını sürdürmektedir. Azerbaycan-Osmanlı İlişkileri 1918 adlı bir başka çalışması ve Avrasyacı düşünür Aleksander Dugin’in Rusya’nın Jeopolitik Geleceği adlı kitabının Rusça’dan Tükçe’ye yaptığı çevirisi yayımlanmak üzeredir.

Tamamlayıcı Kitaplar

  • Sadrazam Kıbrıslı Mehmet Emin Paşa’nın Rumeli Teftişi

    Yazar: Yonca Köksal,  Davut Erkan

    1977-1984 Döneminin Günlük Olayları Hakkında

    Tanzimat'ın yerel uygulamaları üzerine olan çalışmalar Osmanlı Devleti ve farklı toplumsal gruplar arasındaki ilişkilerin 19. yüzyılda geçirdiği dönüşümü gözlere önüne serer. Elinizdeki bu inceleme Sadrazam Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa'nın 1860 yılında çıktığı Rumeli Teftişi belgelerinin tam transkripsiyonunu ve bu belgelerin ışığında Tanzimat dönemi Bulgaristan'ıyla ilgili genel bir değerlendirmeyi içermektedir. Osmanlı'nın Bulgaristan'daki yönetimi hem Osmanlı idaresinin genel özelliklerini sergilemekte, hem de Osmanlı'nın Balkanlardaki varlığı için stratejik bir üs konumunda olan Bulgaristan'ın önemi nedeniyle bazı özel uygulamaları da beraberinde getirmektedir. Belgeler bugünkü Kuzey ve Batı Bulgaristan ve güneydoğu Sırbistan'ı kapsayan bölgede Tanzimat'ın uygulanması hakkında detaylı bilgiler vermekte ve teftişin yapıldığı bölgelerdeki sosyal, idari ve iktisadi yapıya dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bu çalışma merkezileşen Osmanlı idaresinde milliyetçi akımların yayıldığı bölgedeki gayri Müslim nüfusun devletle olan ilişkilerini inceliyor ve asayiş meselesi, eşkiya hareketleri, idareciler, mültezimler, ve çorbacılarla ilgili davalar, Batılı devletlerin müdahaleleri, çiftlik meselesi, muhacir sorunu ve Bulgar Kilisesi meselesi gibi çok çeşitli konular hakkında arşiv belgesi sunuyor.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL
  • Ali Merdan Topçubaşı (1896-1934)

    Yazar: Vügar İmanov

    Lider Bir Aydın ve Bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Temsili

    Elinizdeki çalışma, XX. yüzyılın başlarında Azerbaycan’ın önde gelen aydın ve devlet adamlarından Ali Merdan Topçubaşı’nın (1865-1934) hayatını, siyasi faaliyetlerini ve diplomatik çabalarını kapsamaktadır. Topçubaşı, bir aydın olarak milletinin haklarını Rus yönetimi karşısında uzun yıllar müdafaa etmiş, bir devlet adamı olarak da 1918-1920 yılları arasında Azerbaycan milli devletinin menfaatlerini uluslararası arenada savunmuştur.

    Topçubaşı’nın hayatını ve faaliyetlerini daha iyi anlayabilmek için çoğunlukla onun içinde bulunduğu dönemin siyasi, sosyal, diplomatik hareketleri aktarılmaya çalışılmıştır. Sadece Türkiye için değil, Azerbaycan için de yeni olan bir çok konuda çoğunlukla ilk kaynaklara dayanan bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca, geçen asrın başlarında Azerbaycanlıların yaşadıkları uluslaşma, devletleşme, bağımsızlık mücadelesi gibi bir çok süreç çeşitli boyutlarıyla ele alınmıştır. Elinizdeki çalışma, biyografi ağırlıklı siyasi (kısmen sosyal) tarih niteliğine yaklaşmaktadır. Bu çerçevede, çağdaş Azerbaycan tarihine yeni bir bakış açısı getirmeye ve yeni bilgiler sunmaya çalışmıştır.

     

    D&R'DAN SATIN AL IDEFIX'TEN SATIN AL